Paciorkowiec w pochwie czy można zarazić partnera?

Paciorkowiec w pochwie to zjawisko powszechne u zdrowych kobiet. Najczęściej chodzi o bakterię Streptococcus agalactiae (GBS), która naturalnie występuje w florze pochwy i jelit. Przeniesienie paciorkowca na partnera podczas współżycia nie jest uznawane za główną drogę zakażenia – nie ma naukowych dowodów na zarażanie partnera w sposób bezpośredni [1][4][6]. Największy problem stanowi kolonizacja GBS w ciąży, która niesie ryzyko poważnych powikłań dla matki i noworodka [3][4].

Definicja i charakterystyka paciorkowca w pochwie

Streptococcus agalactiae (GBS) to paciorkowiec β-hemolizujący z grupy B, który kolonizuje układ moczowo-płciowy oraz przewód pokarmowy u 15-30% zdrowych kobiet, a nawet u 50% ciężarnych pod koniec ciąży [2][4][6][7]. Kolonizacja bakterią nie zawsze oznacza rozwój infekcji – u większości kobiet obecność GBS przebiega bezobjawowo i nie wymaga leczenia [1][4][6].

Zwykle paciorkowca wykrywa się przypadkowo podczas badań przesiewowych, zwłaszcza u kobiet w ciąży, gdzie wykonywany jest posiew pochwy w 35-37 tygodniu przewidzianym przez wytyczne medyczne [1][3].

Mechanizmy kolonizacji i transmisji paciorkowca

Bakteria GBS kolonizuje nabłonek pochwy i jelit, wykorzystując naturalną równowagę flory bakteryjnej. U większości dorosłych osób, szczególnie o prawidłowej odporności, nie następuje rozwój choroby [2][6].

Transmisja paciorkowca drogą seksualną nie jest potwierdzona jako główna droga zarażenia partnera. Nosicielstwo GBS nie jest związane z higieną ani zachowaniami seksualnymi – fakt ten potwierdzają badania mikrobiologiczne [4][6]. Najważniejsza droga zakażenia to wertykalne przeniesienie bakterii z matki na noworodka podczas porodu [1][3][4].

Szacuje się, że 50% noworodków urodzonych przez kobiety skolonizowane GBS przy braku profilaktyki rozwija infekcję, natomiast odpowiednia antybiotykoterapia wewnątrzporodowa redukuje ryzyko zachorowania do <1% [1][3].

Czy paciorkowiec w pochwie zaraża partnera seksualnego?

Kontakt seksualny z osobą skolonizowaną GBS nie stanowi jednoznacznego zagrożenia dla partnera. Nie odnotowano typowych przypadków zakażenia partnera w warunkach codziennych [4][6]. GBS jest bakterię towarzyszącą, a transmisja horyzontalna drogą płciową wymaga dalszego potwierdzenia naukowego [4][6].

Przez brak jednoznacznych dowodów na przenoszenie GBS między partnerami podczas współżycia, nie rekomenduje się leczenia partnerów seksualnych kobiety z pozytywnym wynikiem posiewu, jeśli nie występują u nich objawy zakażenia [4][6].

Kluczowe znaczenie dla zdrowia partnerów ma ogólna odporność organizmu oraz higiena intymna, jednak sama obecność GBS w pochwie nie jest wyznacznikiem infekcyjności [2][6].

Objawy zakażenia paciorkowcem i czynniki ryzyka

Zakażenie GBS pozostaje często bezobjawowe. Jeśli dojdzie do infekcji, u kobiet objawia się upławami, bólem i pieczeniem przy oddawaniu moczu, zapaleniem pęcherza oraz bólem podbrzusza [2][5][6].

U mężczyzn zakażenie zdarza się rzadziej; mogą pojawić się takie objawy jak ból podczas wzwodu [2][5][6].

Do rozwoju infekcji predysponuje spadek odporności: cukrzyca, choroby układu krążenia, stany po zabiegach ginekologicznych, ciążę oraz schorzenia przewlekłe [2][6]. Częściej na zakażenie narażone są kobiety w ciąży [4].

Nieleczone zakażenie może prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza u noworodków (zapalenie płuc, sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) [1][3][7]. Śmiertelność u noworodków z wczesnym zakażeniem sięga nawet 10% [7].

Diagnostyka oraz leczenie paciorkowca GBS

Podstawą rozpoznania kolonizacji GBS w pochwie jest posiew materiału z pochwy i odbytu – szczególnie u kobiet w ciąży między 35 a 37 tygodniem [1][3].

Leczenie polega na zastosowaniu antybiotyków, najczęściej penicyliny lub cefalosporyn; w przypadku alergii na penicylinę stosuje się alternatywne antybiotyki [1][3][4]. Skuteczna antybiotykoterapia eliminuje zagrożenie transmisji na noworodka [1][3].

W przypadku nosicielstwa GBS bez objawów poza okresem ciąży nie jest wymagane leczenie [4][6].

Współczesna profilaktyka obejmuje również rozwój szczepionek przeciw paciorkowcom grupy B, co jest przedmiotem intensywnych badań klinicznych [1][4].

Znaczenie profilaktyki i wnioski praktyczne

Kolonizacja paciorkowcem GBS w pochwie nie stanowi bezpośredniego zagrożenia zarażenia partnera seksualnego – potwierdzają to liczne analizy mikrobiologiczne [4][6]. Największy nacisk w profilaktyce kładzie się na ciężarne, u których stosuje się przesiewowe badania oraz profilaktykę antybiotykową [1][3][4].

Leczenie partnerów bez objawów nie jest zalecane. Ważna jest natomiast diagnostyka w razie pojawienia się niepokojących symptomów oraz regularne konsultacje ginekologiczne, szczególnie u kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży [1][3][4].

Źródła:

• [1] https://enel.pl/enelzdrowie/zdrowie/paciorkowiec-co-to-jest-przyczyny-objawy-i-leczenie
• [2] https://clinicadermatologica.pl/choroby/streptococcus-agalactiae/
• [3] https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/paciorkowce-czy-te-bakterie-sa-grozne-objawy-zakazenia-diagnostyka-leczenie/
• [4] https://apteline.pl/artykuly/paciorkowiec-co-to-jest-i-jak-go-leczyc
• [5] https://grapamedica.pl/infekcje-pochwy-u-dziewczynek-i-dziewczat/
• [6] https://drwenerolog.pl/choroby/streptococcus-agalactiae/
• [7] https://www.medonet.pl/zdrowie,streptococcus-agalactiae—drogi-zakazenia–objawy–leczenie–powiklania,artykul,99526079.html