Co zrobić, żeby mieć ubezpieczenie zdrowotne?

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce jest niezbędne, by korzystać z bezpłatnej opieki medycznej. Osoby nieobjęte automatycznie tym ubezpieczeniem, takie jak niepracujące, bezrobotni lub cudzoziemcy mieszkający w Polsce, mogą dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia zdrowotnego. Podstawowym krokiem jest złożenie odpowiedniego wniosku do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), co można zrobić osobiście, elektronicznie lub listownie. Poniżej przedstawiono logiczny i kompletny przewodnik: co trzeba zrobić, aby mieć ubezpieczenie zdrowotne oraz jakie warunki należy spełnić, aby proces ten przeprowadzić skutecznie.

Czy możesz mieć ubezpieczenie zdrowotne dobrowolnie?

Osoba bez zatrudnienia, studiująca lub przebywająca w Polsce na stałe, może być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Prawo do ubezpieczenia mają osoby, które nie mają innego tytułu do ubezpieczenia, czyli nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dotyczy to m.in. osób, które utraciły pracę, są zarejestrowane jako bezrobotne, prowadzą działalność nierejestrowaną lub cudzoziemców przebywających w Polsce na stałe. Oprócz tego osoby poniżej 18. roku życia mogą przystąpić do ubezpieczenia po uzyskaniu pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego [1][3][6][10].

Dobrowolne ubezpieczenie nie wchodzi automatycznie w życie – należy przejść proces zgłoszenia w oddziale wojewódzkim NFZ, gdzie zawiera się umowę. Po jej podpisaniu konieczne jest również zgłoszenie tej umowy w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) [1][2][3][6].

Jak przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ?

Pierwszym krokiem do uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego jest złożenie odpowiedniego wniosku w wojewódzkim oddziale NFZ. Wniosek można złożyć na kilka sposobów: osobiście w oddziale, przesłać pocztą, wykorzystać platformę ePUAP z podpisem elektronicznym lub przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE) [1][2][6]. Co istotne umowa o ubezpieczenie zostaje zawarta na czas nieokreślony, więc nie trzeba jej co roku odnawiać [3].

Do wniosku należy dołączyć:

• ważny dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport) [4][6]
• wypełniony wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym (formularz dostępny w NFZ) [1][5]
• dokument potwierdzający wygaśnięcie poprzedniego ubezpieczenia np. świadectwo pracy, decyzja z urzędu pracy lub zaświadczenie z uczelni [2][4][5]
• kserokopia dokumentu potwierdzającego zamieszkanie na terenie Polski [6]
• w przypadku osób niepełnoletnich dodatkowo pisemna zgoda rodzica/opiekuna oraz kopia pierwszej strony paszportu rodzica/opiekuna [6]

Po złożeniu dokumentów i rozpatrzeniu wniosku, podpisuje się umowę z NFZ, a następnie przekazuje wymagane dokumenty do ZUS [6]. Cała procedura jest transparentna i jasno opisana przez instytucje państwowe [1][6].

Ile wynosi składka na ubezpieczenie zdrowotne?

Jedynym kosztem związanym z dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym jest miesięczna składka. Jej wysokość stanowi 9% średniego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej [2][4].

Dla okresu styczeń–marzec 2026 roku nie może być ona niższa niż 830,58 zł miesięcznie. Podstawę wymiaru składki stanowi kwota 9228,64 zł, co w przeliczeniu daje wymaganą miesięczną opłatę [6].

Wysokość tej opłaty jest ustalana kwartalnie, zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego i może ulegać corocznym zmianom. Opłaty należy dokonywać systematycznie przez cały okres obowiązywania umowy [2][6].

Kanały i sposoby składania wniosku o ubezpieczenie zdrowotne

Formalności związane z przystąpieniem do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego można załatwić na kilka sposobów:

• osobiście w oddziale wojewódzkim NFZ lub jego delegaturze [1][6]
• pocztą tradycyjną – przesyłając dokumenty na adres oddziału NFZ [6]
• elektronicznie – przez platformę ePUAP z wykorzystaniem podpisu elektronicznego [6]
• za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE) [2]

Należy pamiętać, że aby korzystać z elektronicznych kanałów, konieczne jest posiadanie podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego i ubezpieczenie prywatne

Dla osób planujących podróż lub pracę za granicą w obrębie Unii Europejskiej możliwe jest uzyskanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Karta jest bezpłatna i potwierdza prawo do korzystania z opieki zdrowotnej na zasadach kraju, w którym przebywa ubezpieczony [2]. EKUZ służy wyłącznie podczas podróży czasowych, nie uprawnia do świadczeń zdrowotnych podczas stałego pobytu za granicą.

Ponadto osoby pełnoletnie, powyżej 18 roku życia, mogą rozważyć dodatkowe ubezpieczenie prywatne. Warunkiem jest ukończenie 18 lat, a polisa wykupywana jest na zasadach wybranej firmy ubezpieczeniowej [7].

Najważniejsze informacje podsumowujące

Najważniejsze kroki do uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce obejmują sprawdzenie uprawnień do ubezpieczenia dobrowolnego, przygotowanie odpowiednich dokumentów i złożenie wniosku w oddziale wojewódzkim NFZ lub drogą elektroniczną. Proces kończy się podpisaniem umowy oraz zgłoszeniem do ZUS. Składka wynosi 9% średniego wynagrodzenia przy ustalonej podstawie w danym roku, a ubezpieczenie zawierane jest na czas nieokreślony [1][2][3][4][5][6][10].

Źródła:

• [1] http://pacjent.gov.pl/artykul/jak-ubezpieczyc-sie-dobrowolnie
• [2] https://interviewme.pl/blog/ubezpieczenie-zdrowotne
• [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-ubezpieczenie-zdrowotne-bez-pracy-jak-uzyskac
• [4] https://www.livecareer.pl/prawo-pracy/ubezpieczenie-zdrowotne
• [5] https://interviewme.pl/blog/dobrowolne-ubezpieczenie-zdrowotne
• [6] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-ubezpieczyc-sie-dobrowolnie/
• [7] https://rankomat.pl/zdrowotne/jak-uzyskac-ubezpieczenie-zdrowotne-nie-pracujac
• [10] https://www.nfz-szczecin.pl/bryzv_ubezpieczenie_dobrowolne.htm