Czy kofeina przedostaje się do mleka matki?

Czy kofeina przedostaje się do mleka matki? Tak, kofeina obecna w diecie matki przenika do mleka kobiecego, jednak w niewielkich ilościach. Wiedza na temat tego procesu pozwala matkom karmiącym świadomie planować spożycie kawy i innych napojów z kofeiną, minimalizując ewentualny wpływ na dziecko. W artykule omawiamy, jak działa transfer kofeiny, jakie są zalecenia dotyczące jej spożycia oraz co mówi najnowsza analiza naukowa.

Kofeina w mleku matki: jak dużo jej się przedostaje?

Po spożyciu przez matkę maksymalnie około 1% kofeiny obecnej we krwi trafia do mleka kobiecego. Stężenie kofeiny w mleku waha się w granicach 0,003-0,43 mg/100 ml. Jeżeli matka spożyje 100 mg kofeiny, około 0,01-1,64 mg będzie obecne w mleku. Średnie spożycie kofeiny wśród matek karmiących szacowane jest na 163 mg/dzień. W badaniach wykryto kofeinę w 50% próbek mleka z banków mleka oraz aż w 97% próbek mleka kupionego online.

Ilość kofeiny przekazywana dziecku uzależniona jest od dawki spożytej przez matkę – dla zakresu 35-336 mg dziennie dziecko otrzymuje 1,3-3,1 mg kofeiny. Największe stężenie w mleku pojawia się po 1-2 godzinach od spożycia przez matkę.

Metabolizm kofeiny u matki i dziecka

Kofeina przenika przez barierę krew-mleko bardzo szybko. W organizmie dorosłego człowieka jej okres półtrwania wynosi przeciętnie 5 godzin. W przypadku kobiet w ciąży czas ten jest wydłużony, jednak po tygodniu od porodu wraca do normy. Dla niemowląt sytuacja wygląda inaczej. Noworodki metabolizują kofeinę znacznie wolniej. U noworodka okres półtrwania to aż 97,5 godzin, a u niemowląt w wieku 3-5 miesięcy – 14 godzin. Dopiero około szóstego miesiąca tempo rozkładu kofeiny zbliża się do wartości dorosłych.

Taki wolny metabolizm powoduje, że nawet niewielkie ilości kofeiny w mleku mogą się kumulować w organizmie dziecka, szczególnie jeśli karmienie odbywa się regularnie przy stałym spożyciu kofeiny przez mamę.

Wpływ kofeiny na dziecko karmione piersią

Kofeina może wywoływać u niemowlęcia rozdrażnienie oraz zaburzenia snu. Obserwacje wskazują, że dawki matczyne przekraczające 300 mg/dzień zwiększają to ryzyko, zwłaszcza u bardzo małych lub wrażliwych dzieci. W praktyce skutki uboczne, takie jak problemy ze snem, najczęściej pojawiają się, gdy matka regularnie spożywa duże ilości kofeiny – powyżej zalecanych limitów.

Nie wykazano jednak silnych powiązań spożycia kofeiny z trwałymi zaburzeniami neurologicznymi u dzieci. W pojedynczych przypadkach (skrajnie wysokie spożycie) zgłaszano objawy takie jak zaburzenia snu lub rozszerzone źrenice. Ostrożność zalecana jest u niemowląt o wyjątkowo wolnym metabolizmie lub u wcześniaków, u których nadmiar kofeiny może wpływać także na zmniejszenie produkcji mleka i zwiększać ryzyko niedoboru żelaza.

Rekomendacje dotyczące spożycia kofeiny przez matki karmiące

Specjaliści rekomendują, aby spożycie kofeiny przez matkę karmiącą nie przekraczało 300 mg dziennie. To ilość odpowiadająca mniej więcej dwóm filiżankom kawy dziennie. Podawanie piersi zaraz po spożyciu kawy zwiększa obecność kofeiny w mleku, dlatego optymalnie jest wypić kawę tuż po karmieniu. Pozwala to na naturalne obniżenie stężenia kofeiny przed następnym karmieniem.

W napojach takich jak kawa znajduje się do 130 mg kofeiny w filiżance. Herbata zawiera jej około połowę tej ilości. W produktach takich jak cola i czekolada poziom kofeiny i teobrominy jest znacznie niższy, często pomijalny. Czynnikiem decydującym jest suma kofeiny pochodzącej ze wszystkich źródeł.

Czy należy unikać kofeiny podczas karmienia piersią?

Umiarkowane spożycie kofeiny uznawane jest za bezpieczne dla większości kobiet karmiących piersią i ich dzieci. Najnowsze badania potwierdzają brak istotnych negatywnych skutków w tej grupie, choć podkreślają konieczność monitorowania reakcji dziecka – szczególnie snu i zachowania, zwłaszcza u noworodków i wcześniaków.

W szczególnych przypadkach, kiedy pojawiają się objawy takie jak rozdrażnienie lub zaburzenia snu u niemowlęcia, warto rozważyć ograniczenie spożycia kofeiny. Dla większości matek zachowanie zalecanego limitu pozwala korzystać z ulubionych napojów bez ryzyka dla dziecka i siebie.

Podsumowanie: kofeina w mleku matki – co trzeba wiedzieć?

Kofeina przedostaje się do mleka matki, jednak w niewielkim stopniu. Zaledwie 1% spożytej dawki trafia do pokarmu, a jej obecność we krwi i mleku osiąga maksimum po 1-2 godzinach od spożycia. Kofeina kumuluje się łatwo u niemowląt ze względu na ich powolny metabolizm, co trzeba brać pod uwagę zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia dziecka. Kluczowe jest umiarkowane spożycie – nie więcej niż 300 mg kofeiny dziennie – oraz obserwacja reakcji dziecka na kofeinę. Dzięki tej wiedzy matki mogą bezpiecznie korzystać z kawy i innych napojów z kofeiną podczas okresu laktacji.