Skąd wziąć ubezpieczenie zdrowotne w Polsce?

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce jest podstawowym elementem dostępu do publicznej opieki medycznej. Każda osoba pracująca, prowadząca firmę lub wykonująca pracę na własny rachunek musi posiadać ważne ubezpieczenie zdrowotne. W niniejszym artykule dowiesz się, skąd wziąć ubezpieczenie zdrowotne w Polsce, kto jest zobowiązany do jego opłacania, jakie są składki w 2025 roku oraz jakie zmiany czekają system ubezpieczeń zdrowotnych.

Jak uzyskać ubezpieczenie zdrowotne w Polsce?

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce można uzyskać na różne sposoby, w zależności od wykonywanej działalności i statusu zawodowego. Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę zostają automatycznie zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego przez swojego pracodawcę, który opłaca składki do ZUS. Podobnie przedsiębiorcy muszą sami zgłaszać się do ZUS oraz co miesiąc uiszczać składkę zdrowotną.

Osoby pracujące na umowach cywilnoprawnych, takie jak freelancerzy lub wykonujące zlecenia, również są objęte obowiązkiem opłacania składki zdrowotnej. Jeśli nie posiada się tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia, możliwe jest dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne poprzez podpisanie stosownej umowy i opłacanie comiesięcznej składki.

Status ubezpieczenia zdrowotnego można w każdej chwili sprawdzić za pośrednictwem systemu eWUŚ lub platformy PUE ZUS. Jest to szczególnie ważne w przypadku zmiany pracy, przerwy w zatrudnieniu lub studiów.

Kto podlega obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej?

W Polsce ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe. Oznacza to, że większość osób aktywnych zawodowo musi posiadać opłaconą składkę. Dotyczy to następujących grup:

• Pracownicy – składki opłaca pracodawca
• Przedsiębiorcy – składki zależne od formy opodatkowania
• Freelancerzy i osoby na umowach cywilnoprawnych – obowiązek samodzielnego opłacania składek
• Wspólnicy spółek – określona podstawa i wyższa składka
• Studenci, bezrobotni i osoby niepracujące – mogą skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia

Nie można zastąpić publicznego ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie prywatnym pakietem. Ubezpieczenie NFZ gwarantuje dostęp do lekarzy, świadczeń szpitalnych, refundowanych leków i procedur medycznych na terenie całego kraju.

Jakie są składki zdrowotne w 2025 roku?

W 2025 roku składki na ubezpieczenie zdrowotne uzależnione są od dochodu, formy opodatkowania i minimalnego wynagrodzenia w kraju. Stawka składki wynosi 9% podstawy wymiaru. Wyznaczone kwoty składek to:

• Pracownicy i przedsiębiorcy (skala podatkowa i liniowy PIT) – minimalnie 381,78-381,81 zł miesięcznie
• Przedsiębiorcy na karcie podatkowej – 314,96 zł
• Wspólnicy spółek – 769,43 zł (podstawa to 8 549,18 zł)
• Przedsiębiorcy na ryczałcie – 577,07 zł (podstawa 6 411,89 zł)
• Wybrane grupy – 461,66 zł

Wysokość składki uzależniona jest od przeciętnego lub minimalnego wynagrodzenia, a podstawa wymiaru co roku podlega aktualizacji. Przedsiębiorcy będą w 2025 roku płacić składki zależnie od dochodów, a zmiany legislacyjne przewidują obniżkę składek nawet o 105 zł miesięcznie dla około 934 000 przedsiębiorców.

Freelancerzy oraz osoby na umowach zlecenia muszą pamiętać o regularnym opłacaniu składek. Od 2025 roku obowiązek ten dotyczy również nowych grup zawodowych.

Jak działa system ubezpieczenia zdrowotnego przez NFZ?

Narodowy Fundusz Zdrowia jest instytucją zarządzającą publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym. Składki zdrowotne odprowadzane przez ZUS trafiają do NFZ, który finansuje świadczenia zdrowotne na terenie całego kraju. System umożliwia korzystanie z wizyt lekarskich, hospitalizacji, refundowanych leków i procedur bez dodatkowych opłat.

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne w Polsce może stanowić wyłącznie uzupełnienie świadczeń NFZ, rozszerzając zakres usług lub skracając czas oczekiwania. Podstawowy dostęp do opieki medycznej gwarantuje jednak wyłącznie regularnie opłacana składka zdrowotna do NFZ.

Nowości i zmiany w ubezpieczeniu zdrowotnym od 2025 roku

W 2025 roku wchodzą istotne zmiany w systemie ubezpieczeń zdrowotnych. Składki są jeszcze bardziej powiązane z rzeczywistymi dochodami. Nowe przepisy przewidują progresywną podstawę wymiaru składek dla przedsiębiorców, zależnie od miesiąca – od 60% do 180% przeciętnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie wynosi 3 499,50 zł, wpływając na najniższe składki dla wybranych grup.

Następuje uproszczenie systemu, uszczelnienie finansowania i dostosowanie do standardów unijnych. Rozszerzono liczbę refundowanych leków i procedur medycznych. Wprowadzono również zmiany w obowiązkach freelancerów i osób pracujących na umowach cywilnoprawnych – od 2025 roku muszą oni obowiązkowo opłacać składki zdrowotne.

Dla obywateli Ukrainy od 30 września 2025 roku obowiązują nowe zasady dostępu do świadczeń zdrowotnych, co ma uporządkować ich sytuację prawną w polskim systemie ochrony zdrowia.

Korzyści płynące z ubezpieczenia zdrowotnego NFZ

Najważniejszą korzyścią z ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ jest pełny dostęp do publicznej opieki medycznej. Osoby z opłaconą składką mogą korzystać ze wszystkich uprawnień: bezpłatnych wizyt u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, refundowanych leków oraz szpitali.

Ubezpieczenie zdrowotne daje poczucie bezpieczeństwa w niespodziewanych sytuacjach zdrowotnych. Regularne opłacanie składek to gwarancja bezproblemowego korzystania ze świadczeń NFZ oraz pewność, że w razie konieczności uzyskania pomocy medycznej nie trzeba ponosić pełnego kosztu leczenia.

Podsumowanie najistotniejszych faktów

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce jest obowiązkowe i finansowane głównie przez składki odprowadzane do ZUS, które trafią do NFZ. Od 2025 roku system ulega uproszczeniu i dostosowaniu do nowych realiów – składki są uzależnione od dochodów, obejmują freelancerów i dodatkowe grupy, a wysokość minimalnych składek zależy od aktualnego wynagrodzenia minimalnego oraz przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Osoby nieposiadające ubezpieczenia mogą zdecydować się na dobrowolną polisę zdrowotną, ale dostęp do podstawowych świadczeń gwarantuje wyłącznie ochronę państwowego NFZ.

Znajomość aktualnych zasad opłacania i uzyskiwania ubezpieczenia zdrowotnego pozwala uniknąć przerw w dostępie do świadczeń oraz korzystać z opieki medycznej w razie potrzeby bez obaw o dodatkowe koszty.